Polna wita !!!
NEWSY

historia

DZIS

SZKOLA

PARAFIA

FOTO

LINKI

KONTAKT

PARAFIA:

 

Dzieje kościoła w Polnej

W połowie XIV wieku powstała też parafia we wsi Polna. W tym też czasie wybudowany został kościół pod wezwaniem św. Andrzeja. Z lat 1382-1385 pochodzą pierwsze wzmianki o miejscowym plebanie Macieju. W XV wieku stał tu kościół parafialny pod wezwaniem św. Andrzeja, a na rzecz miejscowego plebana płacono dziesięcinę ze znajdującego się tu folwarku, w Polnej proboszczowi w Szalowej. W 1636 roku obu parafiami po śmierci Andrzeja Kobierskiego Wedle badań E. Wiśniowskiego na początku XVI wieku dochody beneficjum w Polnej szacowano na jedną grzywnę. Już jednak Liber Retaxalionum z 1529 oku ocenił ogólny dochód parafii na cztery grzywny i sześć groszy. W 1529 roku proboszcz z Polnej pobierał meszne i dziesięcinę snopową w wysokości dwóch grzywien oraz meszne ze wsi Wiskitna. Ponadto otrzymywał klerykaturę 14 groszy.

Kolejna wizytacja z 1566 roku potwierdziła istnienie w Polnej kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła. Po śmierci plebana Jana w 1581 roku prezentowany został Jan ze Lwowa. Więcej danych o stanie parafii w Polnej posiadamy z 1596 roku. Za drewnianym kościołem pod wezwaniem św. Andrzeja znajdował się cmentarz .Do parafii, którą włodarzył ks. Adam Turaszkowicz z Rzeszowa, należała także wieś Wiskitna. Plebania była w dość dobrym stanie, dysponowano również już małym księgozbiorem. Do uposażenia kościoła w Polnej należało pół łana, staw rybny, ogród oraz dziesięciny. Nowym plebanem został prezentowany komendarz Jan Zachorski z Wilczysk, ale jeszcze nie otrzymał potwierdzenia. Poprzednio parafią administrował Stanisław Borowski alias Dudek, którego odzierżawil to beneficjum Krzysztof Chodorowski. On to oskarżył byłego plebana z Polnej o niewywiązywanie się z umowy i zwrot należnych 15 złotych długu. Być może , że ostatnie nieporozumienia wynikły z powodu tego, jak przyjmuje J. Bukowski, że kościół w Polnej był czas jakiś w rękach kalwinów. W 1607 roku koło kościoła Św. Andrzeja stała dzwonnica, a obok znajdował się cmentarz . Ksiąg liturgicznych była dostateczna ilość. Polną zamieszkiwało wtedy 19 kmieci oraz 6 zagrodników, Wiskitna zaś-4kmieci oraz 4 zagrodników. Dwie miejscowe karczmy prowadzone były przez Żydów. Do probostwa należał jeden łan oraz dochody z dziesięciny i mesznego Wizytator nie wymienił imienia proboszcza, sądzić więc można, że beneficjum nie było obsadzone. Po dłuższym wakacie nowym plebanem został w 1608 roku Jan Tuchowski.

Być może, że nie pozostał on dłużej w Polnej, gdyż w lutym 161 lroku słyszymy o nowym włodarzu Polnej Jakubie z Kłodawy, który został prezentowany na probostwo w Wilczyskach. Także w 1618 roku podczas kolejnej wizytacji biskupiej parafia w Polnej była nieobsadzona Kościół Św. Andrzeja posiadał dostateczną ilość parametrów i sprzętów oraz dawne uposażenie.

Nie wiadomo, kto administrował parafią po 1618 roku. Kolejna wzmianka o instalacji pochodzi dopiero z 1627 roku, kiedy po długim okresie wakatu prezentowany został Jan Zdowicz. On jednak, jak się zdaje, nie pozostał zbyt długo na swoim miejscu i władze biskupie zdecydowały podporządkować kościół zarządcy Sebastianowi Micińskiemu, magistrowi filozofii. Wspólna administracja obu parafii spowodowała w konsekwencji nieoczekiwane kłopoty. Polna bowiem wystarała się o własnego włodarza, którym w 1672 roku był Stefan Gorzelski i wkrótce doszło do sporu z plebanem w Szalowej Maciejem Liszkiewiczem. Chodziło o przynależność parafialną wsi Bugaj oraz należne stąd dziesięciny i inne dochody. Równocześnie w rok potem ks. S. Gorzelski popadł w konflikt z właścicielem wsi Wiskitnej Janem Jureckim, a w 1675 roku z samym dziedzicem Polnej o należne z pół folwarcznytch dziesięciny oraz meszne. Wszystkie te nieporozumienia oraz toczący się proces przed sądem biskupim w Krakowie zniechęciły ks. S. Gorzelskiego i spowodowały jego rezygnację z probostwa w Polnej w 1678 roku. W czerwcu tegoż roku prezentę otrzymał Jakub Józef Cieślarz. Kolejne wiadomości o stanie tamtejszego kościoła pochodzą już z XVIII wieku. Przed 1725 rokiem proboszczem w Polnej był ksiądz Marcin Igielski, który zrezygnował w maju 1726 roku. Archidiakon sądecki Józef Jordan odbywając tu w 1728 roku wizytację zastał księdza Wawrzyńca Sokulskiego, który został instalowany na to beneficjum przez sufragana krakowskiego Józefa Białeckiego w 1726 roku. Jako uposażenie kościół w Polnej posiadał łan kościelny oraz pole i ogrody zapisane w grodzie sądeckim w 1633 roku. przez Karola Gaborskiego Kościół był. dobrze zaopatrzony w parametry i sprzęt kościelny, a skarbiec miał bogaty. Nie wiadomo dokładnie, kiedy doszło do zagarnięcia wyżej wspomnianego pola i ogrodu kościelnego przez właścicieli Polnej - Teofilę Kuropatnicką i jej syna Ignacego Białeckiego. W 1763 roku ksiądz W. Sokulski wytoczył im proces przed sądem biskupim w Krakowie, a także o należne kościołowi : dziesięcinę, meszne z czterech pól kmiecych w Polnej, zwanych: Ogorzałowskie, Na Wyskidni, Nocnygówka i Franckowska Rozpoczęty już . wcześniej spór o zaległe od 1739 roku opłaty dziesięcin z gruntów folwarcznych w Polnej został pozytywnie rozstrzygnięty w czerwcu 1744 roku, a proboszcz otrzymał tytułem należności 100 złotych. Wizytacja biskupa Andrzeja Załuskiego w 1748 roku potwierdziła istnienie drewnianego kościoła św.Andrzeja ze stojącą obok drewnianą dzwonnicą z dwoma dzwonami oraz opodal leżącym cmentarzem. Sama wieś była własnością rodziny Białeckich.

Do parafii należały 3 wsie, z których 300 mieszkańców przystąpiło do komunii w okresie Wielkiej Nocy. Na plebani znajdowały się księgi chrztów prowadzone od 1670 roku, księgi zawieranych związków małżeńskich od 1726 roku oraz księgi zmarłych. Budynek w którym mieszkał proboszcz, był drewniany w dość dobrym stanie. Administrował parafią ksiądz W. Sokulski pochodzący z Gorlic. Miał 42 lata, ukończył seminarium duchowne w Krakowie oraz wydział teologiczny na Uniwersytecie Krakowskim. Oprócz probostwa w Polnej nie posiadał innych beneficjów i mieszkał w tej wsi. W parafii nie zatrudniono wikarego, jedynie organistę. Kościół był dobrze utrzymany, a ostatnio zakupiono nowe organy. W 1748 roku w Polnej żyło 160 mężczyzn oraz 140 kobiet, w ciągu roku ochrzczono 20 noworodków, czterem parom udzielono sakramentu małżeńskiego oraz 9 osób pochowano. We wsi mieszkali także Żydzi. Po śmierci księdza W. Sokulskiego w 1749 roku prezentowany został na probostwo w Polnej Jakub Jasiński, którego zastąpił w 1765 roku wikary grybowski Błażej Rożniatowski.

W 1766 roku w kościele pod wezwaniem św. Andrzeja w Polnej znajdowały się już 3 ołtarze, obok poświęconego ołtarza głównego z wizerunkiem św. Andrzeja zostały wystawione dwa nowe: św. Tekli oraz św. Ignacego. Nie znalazł jednak wizytator dokumentów dotyczących konsekracji kościoła.

Dzwonnica stojąca obok świątyni miała dwa dzwony, przylegał doń cmentarz oraz trzyizbowy dom plebana stojący na wschodzie. Kościół nie posiadał dostatecznego wyposażenia w sprzęt , gdyż w 1763 roku skarbiec kościelny został zrabowany i kompletnie ogołocony z kielichów, monstrancji, koron i wszystkich naczyń srebrnych. Proboszczem był Błażej Rożniatowski pracujący od 1756 roku jako wikary w Grybowie. On tó Aa własne sumpty sprawił najkonieczniejsze paramenty kościelne, a wizytator chwalił go jako człowieka prawego i oddanego kościołowi. W skład parafii wchodziły obok Polnej jeszcze dwie wsie :Wiskitna i Bugaj. Były prowadzone księgi zmarłych ,ochrzczonych i zawierających związki małżeńskie. Tytułem uposażenia kościół w Polnej posiadał łan i ogród, pobierał dziesięcinę oraz roczny czynsz z 40 krów w wysokości 40 złotych. Uzupełnieniem uposażenia była kolekta w święta i niedziele. Wyżej wspomniany proboszcz Błażej Rożniatowski zmarł w 1770 roku i wakujące beneficjum powierzono księdzu Józefowi Michalskiemu.

 

 

     

Komponenty WWW

 

  ...:::  (c) By stratto&ariegeois 2005  :::...